संस्कृति

माङ्सा देब इजम याक्थुङ्ग ( ताप्लेजुंग यभत्लुङ्ग फावामा) याक्थुङ लिम्बू समुदाय नेपालको एक प्रमुख जातिहरू मध्ये एक हो । यो जातिले आफूलाई आदिकालदेखि याक्थुङ भन्दै आए पनि राज्यले लिम्बु भनेर चिने पछि हाल आएर आफूलाई याक्थुङ लिम्बु जाति भनेर...

सप्मा वरक लो माङ्गनु वरक लो।तिम्बुङ्ग नेमेथो वरक नेमेथो।तुगुङ्ग पोक्सेरो वरक पोक्सेरो।मिक्चुमक्जुम वरक लो मिक्वा वरक लो।फिजिकुम वरक लो फादाङ्गमा वरक लो।सवारा वरक लो एच्छाम्बा वरक लो।सिबाक वरक लो येमे वरक लो।तुत्तु वरक लो तुम्हिहाङ्ग...

ए ह इक्सा मेबोङनेन् खाम्बेःक् मेबोङनेन्ए ह याङ्सा चोगुम्मा कुन्धे चोगुम्माए ह पेलि मेभाक्सीङ योबा मेभाक्सीङए ह सिक्कुमरक मेःदेः निङ्वारक मेःदेए ह हुक्तापे चाःमा मुःमु केलाप्पेन्ए ह तिमेन् इमेत्लो हङगङ इमेत्लोए ह आप्चारे फिन्दु पोरोक्मी माङगए ह...

ए कन्ना थामेन मेल्लए भुम्मेन मेल्लए।ए साम्जिक एप्तुङ्गलो मुन्धुम एप्तुङ्गलो। ए तागेरा माङ्गे निवाफुमाङ्गेए सोधुङ्गहाङ्ग नु लेप्मुहाङ्ग नुए सावरा ग एच्छम्बा मुए पेलिवा मु फाङ्गसाम मुए सिभाकाङ्ग मु येमे सामुए साम्जिक हुप्तुङ्ग्लो मुन्धुम हुप्तुङ्गलो ए...

भुमि सौदेन याक्थुङ्ग खेचिङ्गसे गर नभ्योमा सिङ्ग याक्थुङ्ग मुन्धुम अनुसार यो रुख बाट(येकेसिङ्ग याग्राङ्गसिङ्ग) रोपि गोएको भनेर सुनिन्छ।

इक्सा खेम्मारोखाम्बेक खेम्मारोतरङ्ग खेम्मारो तङसाङ्ग खेम्मा रोपेलि मेत्तुसी पान्जा मेत्तुसीमेन्छायाम चोगुरोयाप्मि चोगुरोनावा चोगुरोचइत चोगुरोसाम्याङ्ग एप्लाफेयुप्पा एप्लाफेसागु थेगुरोसक्मा थेगुरोसागु मिलिगेनसक्मा मिलिगेनसिङ्गहा थक्मेन्नामेन्हक थक्मेन्नासाङ्गेन मेत्तुरोफयो मेत्तुरोखेन्हा थाक्ले मेबोखेसाम्माङ्ग मेबोखेपोरोक्मे माङ्गलेयम्भामे माङ्ग्लेसाम्याङ्ग नुबा हायुप्पा नुबाहामेन्छायाम चोगुरोयाप्मी चोगुरोनावा ग तेचइत्यन ते साम्याङ्ग...

..................तुम्याहाङ् लक्ष्मण मेन्याङ्बोका अनुसार आदिम युगमा फूल रोप्ने फुङ्लाङ्हाङ्बा र फुङ्लोतीहाङ्मा माइति र चेलीले मुरिङ्ला खारिङ्लामामा फूल रोपे। लेकतिर दाजुले रोपेकोले ढिलो मात्र फुल फुल्यो। औलोतिर बहिनीले रोपेको फुल छिटो फुलेकाले दाजुले बहिनीमाथि डाह गर्नं थाले । डाहका...

याम्मु साम्सु खेक्तुरो यमिङ खेक्तुरोसुसुवेङ्बारो लाला वेङ्बारखेने साम्मेताङ साःनेबा केजङाङ् साःनेसाम्सु वान्दुरो युमिङ वान्दुरोसुलाकले चाःमा युम्माः केबेक्पेनचाङघी थाङेरो थोबुन थाङे आःयाङमेन्नाङ् तिम्से फक्तुम्माङ् तिम्सेलेक्वा पेगेरो थिक्तङ पेगेरोनाः लुङ्थुङ नेक्हेक्ते पाङवा नेक्हेक्तेलेक्वा पेगेल्ले निदङ पेगेल्लेना वासाप पेहेक्ते थोलाम पेहेक्ते...

भुमि सौदेन याक्थुङ्ग यभत्लुङ्ग फावामा ल ल साप्परी ए पेम्परि एल ल सिङ्गहाक्ले हागु सिङ्गहाक्चाना एल ल लुङ्गहाक्ले हागु लुङ्गहाक चाना एल ल इधुक पोखे साम्सोघा पोखे(छोरी मान्छेले कहिले पनि केस माथी काइयो नसुउरिनु) ( सो)...

पहिलाको समयमा शिकार खेल्ने चलन थियो त्यस समयमा (सजिचाङ्गबा र पुजिकचंगबा) हरुले शिकार खेल्नु जादा एउटा नाङ्गो भुतुंगे (लेक्चा पुधुग) भएको चिल को बच्चा (फिचोले कुस्सा) भेटे र समात्यो (मेघोसुआंग मेदेम्सु) खेलले कुस्साले कुमिंग ...